कोपरगाव पालिका निवडणूक: आईचा बदला, ‘तिसरी शक्ती’ आणि पडद्यामागचे ५ थक्क करणारे डावपेच!

विक्रांत पाटील

कोपरगाव नगरपरिषद निवडणुकीचे निकाल जाहीर झाले आहेत आणि निकाल सर्वांनाच माहिती आहेत. पण आकड्यांच्या पलीकडे जाऊन पाहिले तर या निवडणुकीत जे राजकीय नाट्य, डावपेच आणि सूडाचे राजकारण घडले, ती खरी कहाणी आहे. हा निकाल केवळ एका विजयापुरता मर्यादित नसून, त्यात अनेक धक्कादायक आणि आश्चर्यकारक पैलू दडलेले आहेत. चला, या निवडणुकीच्या निकालामागील पाच सर्वात प्रभावी आणि थक्क करणाऱ्या गोष्टींवर नजर टाकूया.

४०९ मतांचा हिशोब: मुलाने घेतला आईच्या पराभवाचा बदला!

या निवडणुकीतील सर्वात नाट्यमय आणि भावनिक गोष्ट म्हणजे नगराध्यक्षपदाचे उमेदवार पराग संधान यांचा ४०९ मतांनी झालेला विजय. हा केवळ एक आकडा नाही, तर यामागे एक राजकीय सूडाची कहाणी दडलेली आहे. विशेष म्हणजे, २०१९ च्या विधानसभा निवडणुकीत विवेक कोल्हे यांच्या आई, स्नेहलता कोल्हे यांचा पराभवदेखील नेमक्या तेवढ्याच, म्हणजेच ४०९ मतांनी झाला होता.

या निकालाकडे राजकीय वर्तुळात ‘पराभवाची अचूक परतफेड’ म्हणून पाहिले जात आहे. कोल्हे गटाने केवळ सत्ता मिळवली नाही, तर जुन्या पराभवाच्या जखमेवर अचूकपणे मीठ चोळले आहे. या विजयाने विवेक कोल्हे यांनी आईच्या पराभवाची परतफेड करत काळे यांच्या राजकीय भवितव्याला सुरुंग लावला आहे, असे म्हटले तर वावगे ठरणार नाही.

आईच्या पराभवाचे शल्य आणि स्वतःला राजकीय कोंडीत पकडणाऱ्या विरोधकांना हा ढाण्या वाघ पुरून उरलाय.

फक्त विजय नाही, तर वर्चस्व: भाजपचा १९ जागांवर झेंडा, दोन्ही ‘सेना’ शून्यावर!

कोपरगाव नगरपरिषदेच्या एकूण ३० जागांपैकी भाजप आणि मित्रपक्षांनी तब्बल १९ जागांवर विजय मिळवत स्पष्ट बहुमत सिद्ध केले आहे, तर राष्ट्रवादी काँग्रेसला ११ जागांवर समाधान मानावे लागले आहे. हा केवळ साधा विजय नसून, कोल्हे गटाने आपले राजकीय वर्चस्व प्रस्थापित केल्याचे स्पष्ट संकेत आहेत.

या निकालातील सर्वात आश्चर्यकारक बाब म्हणजे शिवसेना (ठाकरे गट) आणि शिवसेना (शिंदे गट) या दोन्ही पक्षांना एकही जागा जिंकता आली नाही. त्यांना “आपले खाते सुद्धा उघडता आलेले नाहीये”. या निकालाने हे सिद्ध केले आहे की, कोपरगावच्या राजकारणात तिसऱ्या पक्षाला वाव नाही; इथली लढाई केवळ कोल्हे आणि काळे या दोन ध्रुवांमध्येच केंद्रीत झाली आहे.

पडद्यामागचा ‘चाणक्य’: विवेक कोल्हेंच्या रणनीतीने विरोधकांना कसे पोखरले?
या निवडणुकीत भाजपच्या विजयाचे शिल्पकार किंवा ‘चाणक्य’ म्हणून विवेक कोल्हे यांच्याकडे पाहिले जात आहे. विरोधकांनी त्यांना राजकीयदृष्ट्या “कोंडीत पकडण्याचा प्रयत्न” केला, पण विवेक कोल्हे यांनी आपल्या अचूक रणनीतीने विरोधकांचे सर्व डाव उधळून लावले. ते “कच्च्या गुरुचा चेला नाहीत” हे त्यांनी पुन्हा एकदा सिद्ध केले.

त्यांची रणनीती दुहेरी होती. एकीकडे त्यांनी ही लढाई “सत्य विरुद्ध असत्य” अशी भावनिक पातळीवर नेली. तर दुसरीकडे, विरोधकांच्या “4 हजार कोटींच्या विकासाच्या वल्गना” खोडून काढण्यासाठी त्यांनी नगरपालिकेतील भ्रष्टाचाराचे “वस्तुस्थितीचे आकडे” जनतेसमोर ठेवले. विशेषतः, विरोधकांचा बालेकिल्ला मानल्या जाणाऱ्या प्रभाग क्रमांक 3 मध्ये रेणुका कोल्हे यांनी लावलेला सुरुंग आणि मिळवलेला विजय हा त्यांच्या या व्यूहरचनेचा एक महत्त्वाचा भाग होता.

विजयाच्या भाषणातील गूढ: कोण आहे ही ‘तिसरी शक्ती’?

विजयी उमेदवार पराग संधान यांनी आपल्या विजयाच्या भाषणात एक गूढ निर्माण केले आहे. त्यांनी आपला विजय कार्यकर्ते, नेते आणि कोल्हे कुटुंबाला समर्पित करताना एका अज्ञात शक्तीचा उल्लेख केला, ज्यामुळे राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण आले आहे. त्यांच्या भाषणानुसार: “हा विजय सर्व महापुरुष स्वर्गीय शंकररावजी कोल्हे, माझे वडील शिवाजीराव संधान, त्याचप्रमाणे सर्व मित्र कंपनी, सर्व कार्यकर्ते, भारतीय जनता पार्टी, आरपीआय, मित्र पक्षाचे सर्व कार्यकर्ते, शहर ग्रामीण सर्व हितचिंतक, त्याचनंतर काही अदृश्य शक्ती यांच्यामुळे झालेला आहे आणि हा विजय मी या सर्वांना तसेच शहरातील तमाम जनतेला हा समर्पित करतो…”

त्यांनी एका ठिकाणी “अदृश्य शक्ती” तर दुसऱ्या ठिकाणी “…सर्व जनता, ज्ञात-अज्ञात आणि तिसरी शक्ती, जिने मला मदत केली,” असा उल्लेख केला. ही ‘तिसरी शक्ती’ नेमकी कोण? हा छुपा राजकीय मित्रपक्ष होता की दैवी हस्तक्षेप? या गूढतेत आणखी भर पडली जेव्हा एका पत्रकाराने विचारले की, “मुख्यमंत्र्यांच्या सभेत अदृश्य शक्तींना दिलेल्या इशाऱ्याचा हा परिणाम आहे का?” त्यावर संधान यांनी “असंही म्हणता येईल,” असे सूचक उत्तर दिले. या उत्तराने या विजयाला निव्वळ राजकीय अनुमानापलीकडे एक रहस्यमय किनार प्राप्त झाली आहे.

‘विकासनामा’ विरुद्ध ‘वैयक्तिक टीका’: जनतेने कोणाला निवडले?
भाजप-कोल्हे गटाने ही संपूर्ण निवडणूक “विकासाच्या मुद्द्यावर” लढवली, तर विरोधकांनी वैयक्तिक टीकाटिप्पणी आणि “दडपशाहीच्या राजकारणावर” भर दिला, असे चित्र निर्माण करण्यात ते यशस्वी ठरले. त्यांनी आपल्या जाहीरनाम्याला ‘विश्वास नामा’ असे नाव देऊन स्वच्छ रस्ते, पाणी आणि भ्रष्टाचारमुक्त कारभाराचा सकारात्मक अजेंडा मांडला. विजयी उमेदवार पराग संधान म्हणाले: “हे इलेक्शन आम्ही विकासाच्या मुद्द्यावर लढलो आणि ते लढत होते आमच्या वैयक्तिक मुद्द्यांवर.”

परंतु हा विजय केवळ विकासाच्या मुद्द्यापुरता मर्यादित नव्हता. विवेक कोल्हे यांच्या मते, हा एका “प्रवृत्तीचा पराभव” आणि “विकृत विचारांचा पराभव” होता. जनतेने वैयक्तिक आरोपांचे राजकारण नाकारून विकासाच्या सकारात्मक राजकारणाला कौल दिल्याचे या निकालातून स्पष्ट होते आणि यामुळेच भाजपला हे निर्णायक बहुमत मिळाले.

निवडणूक तर संपली, आता पुढे काय?

कोपरगाव नगरपरिषदेची निवडणूक केवळ आकड्यांचा खेळ नव्हती, तर ती सूड, अचूक रणनीती आणि प्रभावी संदेश यांची एक कथा होती. भाजप-कोल्हे गटाला जनतेने विकासासाठी स्पष्ट कौल दिला आहे. जनतेने ‘विश्वास नामा’ स्वीकारत ‘प्रवृत्ती’ नाकारली आहे, पण सत्तेच्या सारीपाटावर घेतलेला हा ‘बदला’ कोपरगावला विकासाच्या नव्या युगात घेऊन जाईल की राजकीय संघर्षाची केवळ नांदी ठरेल? हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.