भोपाळ : मध्य प्रदेशातील श्योपूर जिल्ह्यातील कुनो राष्ट्रीय उद्यानात सोमवारी नामिबियातील मादी चित्ता ज्वालाने पाच बछड्यांना जन्म दिला. यासह, भारतात चित्त्यांची एकूण संख्या आता ५३ झाली आहे. केंद्रीय वन आणि पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव आणि मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांनी आनंद व्यक्त केला. मुख्यमंत्री डॉ. यादव यांनी सोमवारी सोशल मीडियावर ही माहिती शेअर केली आणि ‘प्रोजेक्ट चित्ता’ आणि वन्यजीव संवर्धनासाठी ही एक ऐतिहासिक कामगिरी असल्याचे म्हटले. ते म्हणाले की कुनोमध्ये आल्यापासून, ज्वाला पर्यावरणाशी पूर्णपणे जुळवून घेत आहे आणि उद्यानातील सर्वात यशस्वी मादी चित्त्यांपैकी एक बनली आहे.
सोशल मीडिया पोस्टमध्ये वन आणि पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव म्हणाले, “प्रोजेक्ट चीता साठी हा अभिमानाचा क्षण आहे की नामिबियातील चित्ता आणि तिसऱ्यांदा आई बनलेल्या ज्वालाने आज कुनो राष्ट्रीय उद्यानात पाच बछड्यांना जन्म दिला. यामुळे भारतात जन्मलेल्या निरोगी बछड्यांची एकूण संख्या ३३ झाली आहे, जी भारतीय भूमीवर चित्त्यांचा १० वा यशस्वी जन्म आहे. भारताच्या चित्ता संवर्धन प्रवासातील हा आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. हे यश पशुवैद्यकीय, क्षेत्रीय कर्मचारी आणि जमिनीवर ही मोहीम यशस्वी करण्यासाठी काम करणाऱ्या सर्व भागधारकांच्या समर्पण, कौशल्य आणि सततच्या कठोर परिश्रमाचे परिणाम आहे. या नवीन बछड्यांच्या आगमनाने, भारतात चित्त्यांची संख्या आता ५३ वर पोहोचली आहे. वन्यजीव संवर्धनाच्या इतिहासातील हा एक ऐतिहासिक आणि हृदयस्पर्शी क्षण आहे. ज्वाला आणि तिची बछडे निरोगी राहतील आणि भारताच्या चित्त्याच्या कथेला नवीन उंचीवर घेऊन जातील.”
ज्वाला, मादी चित्ता, मूळची आफ्रिकन देश नामिबिया येथून आणण्यात आली होती. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सप्टेंबर २०२२ मध्ये त्यांच्या वाढदिवशी कुनोमध्ये सोडलेल्या आठ नामिबियाई चित्त्यांपैकी ज्वाला ही एक होती. त्यावेळी तिचे नाव सियाया होते, परंतु नंतर तिचे नाव ज्वाला असे ठेवण्यात आले. कुनोमध्ये आल्यानंतर, ज्वालाने उल्लेखनीयपणे चांगले जुळवून घेतले आणि आता ती कुनोच्या सर्वात यशस्वी मादी चित्त्यांपैकी एक मानली जाते. मार्च २०२३ मध्ये ज्वालाने पहिल्यांदा चार बछड्यांना जन्म दिला, जरी फक्त एकच जिवंत राहिला. त्यानंतर तिने जानेवारी २०२४ मध्ये दुसऱ्यांदा तीन बछड्यांना जन्म दिला. आता, तिच्या तिसऱ्या जन्मासह, तिने कुनोमध्ये चित्त्यांची संख्या वाढविण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे.
वन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की ज्वाला आणि तिचे पाच नवजात शावक पूर्णपणे निरोगी आहेत. तज्ञांची एक टीम सीसीटीव्ही आणि फील्ड सर्व्हिलन्सद्वारे बछड्यांच्या सुरक्षिततेवर आणि आरोग्यावर लक्ष ठेवत आहे. वन अधिकाऱ्यांच्या मते, ज्वालाचे मिलन कुनोच्या खुल्या जंगलात नैसर्गिकरित्या झाले, जे दर्शवते की चित्ते आता कुनोच्या वातावरणाशी पूर्णपणे जुळवून घेतले आहेत. ज्वालाच्या बछड्यांशी संबंधित एक विशेष कथा देखील सर्वज्ञात आहे. २०२३ मध्ये जन्मलेल्या तिच्या एका बछड्याचे नाव मुखी होते, जी अत्यंत कमकुवत होती, परंतु वन विभागाच्या देखरेखीखाली ती जिवंत राहिली आणि आता ती कुनोचे प्रतीक बनली आहे. कुनोमध्ये चित्त्यांचे सतत यशस्वी प्रजनन या प्रकल्पाच्या भविष्यासाठी एक अतिशय सकारात्मक संकेत मानले जाते.
मादी चित्ता ज्वाला हिने पाच बछड्यांना जन्म दिल्याने, भारतात एकूण चित्त्यांची संख्या ५३ वर पोहोचली आहे. यापैकी पन्नास चित्ते कुनो राष्ट्रीय उद्यानात आणि तीन गांधी सागर अभयारण्यात आहेत. यापैकी २५ नामिबियन आहेत, त्यापैकी २२ भारतात जन्माला आले आहेत. १९ दक्षिण आफ्रिकेतील आहेत, त्यापैकी ११ भारतात जन्माला आले आहेत. यामुळे भारतात जन्मलेल्या जिवंत चित्त्यांची एकूण संख्या ३३ झाली आहे.
