नवी दिल्ली : सरकारने प्रथमच अधिकृतपणे ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान देशासाठी सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या भारतीय सैन्याच्या सहा जवानांची नावे जाहीर केली आहेत. मे २०२५ मध्ये पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) येथील दहशतवादी तळांचा नाश करण्यासाठी राबविण्यात आलेल्या या सीमापार लष्करी मोहिमेदरम्यान हे जवान शहीद झाले होते.या सहा शूरवीरांची नावे राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाच्या संकेतस्थळावरील ‘रोल ऑफ ऑनर’ विभागात प्रकाशित करण्यात आली असून, नवी दिल्लीतील राष्ट्रीय युद्ध स्मारकावरही ती कोरण्यात आली आहेत. या माध्यमातून सरकारने प्रथमच ऑपरेशन सिंदूरमध्ये भारतीय सशस्त्र दलांना झालेल्या हानीची अधिकृत आणि सार्वजनिक नोंद केली आहे.
राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाच्या संकेतस्थळानुसार, शहीद जवानांची नावे स्मारकाच्या ‘वॉल 3D’ वरील २०२५ या विभागात कोरली गेली आहेत. हा विभाग देशसेवेसाठी सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या सैनिकांना समर्पित आहे. देशासाठी प्राणांची आहुती देणाऱ्या या सहा शूरवीरांमध्ये पुढील जवानांचा समावेश आहे : मुख्यालय १० इन्फंट्री ब्रिगेडचे सुबेदार मेजर पवन कुमार, ४ जम्मू अँड काश्मीर लाइट इन्फंट्रीचे रायफलमन सुनील कुमार (वीर चक्र), ५ फील्ड रेजिमेंटचे लान्स नायक दिनेश कुमार, ८५१ लाइट रेजिमेंटचे एव्हिएशन टेक्निशियन मूड मुरलीनायक, २३७ फील्ड वर्कशॉप कंपनीचे हवालदार सुनील कुमार सिंह, ३९ विंगचे सार्जंट सुरेंद्र कुमार (वायुसेना पदक)
मे २०२५ मध्ये भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात चार दिवस चाललेल्या संघर्षादरम्यान भारतीय लष्कराच्या नुकसानीबाबत विविध प्रकारच्या बातम्या आणि तर्कवितर्क समोर आले होते. मात्र, ऑपरेशन सिंदूरमध्ये शहीद झालेल्या जवानांची ओळख सरकारने यापूर्वी अधिकृतपणे जाहीर केली नव्हती. आता राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाच्या ‘रोल ऑफ ऑनर’ मध्ये या नावांचा समावेश झाल्याने त्याला अधिकृत दुजोरा मिळाला आहे.
ऑपरेशन सिंदूरची सुरुवात ७ मे २०२५ रोजी पहाटे करण्यात आली होती. २२ एप्रिल २०२५ रोजी पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर काही आठवड्यांनी ही कारवाई करण्यात आली. या हल्ल्यात २६ नागरिकांचा मृत्यू झाला होता, त्यापैकी बहुतेक पर्यटक होते.या मोहिमेदरम्यान भारतीय सशस्त्र दलांनी पाकिस्तान आणि पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमधील नऊ दहशतवादी तळांवर अचूक हल्ले केले होते. या कारवाईत प्रामुख्याने जैश-ए-मोहम्मद आणि लष्कर-ए-तैयबा या दहशतवादी संघटनांच्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करण्यात आले होते.त्यानंतर दोन्ही देशांच्या लष्करी अभियान महासंचालकांमध्ये (DGMO) झालेल्या चर्चेनंतर १० मे रोजी लष्करी कारवाया थांबवण्याबाबत सहमती झाली होती.
जाहीर करण्यात आलेल्या नावांवरून स्पष्ट होते की, ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान भारतीय थलसेना आणि भारतीय वायुसेना या दोन्ही दलांतील जवानांनी सर्वोच्च बलिदान दिले. त्यामुळे या मोहिमेचे संयुक्त आणि बहुदलीय स्वरूप अधोरेखित होते.शहीदांमध्ये रायफलमन सुनील कुमार, ज्यांना त्यांच्या शौर्यासाठी वीर चक्र प्रदान करण्यात आले होते, तसेच सार्जंट सुरेंद्र कुमार, जे वायुसेना पदक सन्मानाचे मानकरी होते, यांचाही समावेश आहे. यावरून या संपूर्ण कारवाईत शौर्य पुरस्कार प्राप्त जवानांचे योगदान किती महत्त्वाचे होते, हे स्पष्ट होते.
२०१९ मध्ये इंडिया गेटजवळ उभारण्यात आलेले राष्ट्रीय युद्ध स्मारक हे स्वातंत्र्यानंतर विविध युद्धे आणि लष्करी मोहिमांमध्ये देशासाठी प्राणार्पण करणाऱ्या भारतीय सशस्त्र दलांच्या जवानांच्या स्मृती जतन करणारे राष्ट्रीय स्मारक आहे. या सहा शूरवीरांची नावे स्मारकावर कोरली गेल्याने ऑपरेशन सिंदूरलाही देशाच्या इतिहासातील महत्त्वाच्या लष्करी मोहिमांमध्ये अधिकृत स्थान मिळाले असून, या शूरवीरांचे बलिदान राष्ट्र कायम स्मरणात ठेवेल.
