नवी दिल्ली : भारताच्या सागरी आणि ऊर्जा सुरक्षेला मोठे बळ मिळाले असून, भारतीय ध्वज असलेल्या तीन कच्चे तेल वाहतूक करणाऱ्या टँकरांनी होर्मुझ सामुद्रधुनी यशस्वीपणे पार केली आहे. हे टँकर मोठ्या प्रमाणात धोरणात्मक मालवाहतूक घेऊन भारतीय बंदरांकडे मार्गस्थ झाले आहेत. या महत्त्वाच्या जलमार्गावरील जहाजवाहतुकीत भू-राजकीय परिस्थितीमुळे काही काळ अडथळे निर्माण झाले होते. मात्र, केंद्रीय बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांनी सरकारच्या समन्वित प्रयत्नांमुळे या टँकरांचा सुरक्षित प्रवास शक्य झाल्याचे सांगितले.
‘एक्स’वरील एका पोस्टमध्ये त्यांनी म्हटले, “सुरक्षित मार्ग उपलब्ध झाला आहे! भारतीय ध्वज असलेले ‘देश वैभव’, ‘देश विभोर’ आणि ‘सनमार हेराल्ड’ हे तीन कच्चे तेलवाहू टँकर ९४ भारतीय खलाशांसह आणि ८.६ लाख मेट्रिक टनांहून अधिक माल घेऊन आज होर्मुझ सामुद्रधुनी यशस्वीपणे पार करून भारताकडे रवाना झाले आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या निर्णायक नेतृत्वाखाली भारत सरकार देशाच्या सागरी हितसंबंधांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देत आहे. भारतीय खलाशी आणि ऊर्जा पुरवठा मार्गांची संपूर्ण सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आमचे मंत्रालय सर्व संबंधित यंत्रणांशी सक्रियपणे समन्वय साधत आहे.”
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, ‘देश वैभव’, ‘देश विभोर’ आणि ‘सनमार हेराल्ड’ ही तीन जहाजे २४ जून ते १ जुलैदरम्यान भारतीय बंदरांवर पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. भारताच्या ऊर्जा क्षेत्रासाठी ही एक महत्त्वाची पुरवठा साखळी मोहीम मानली जात आहे. ‘देश वैभव’ हे जहाज २४ जून रोजी वाडीनार बंदरावर पोहोचण्याची शक्यता आहे, तर ‘देश विभोर’ त्याच दिवशी सिक्का बंदरावर दाखल होण्याची अपेक्षा आहे. तिसरे जहाज ‘सनमार हेराल्ड’ने २० जून रोजी होर्मुझ सामुद्रधुनी पार केली असून, ते १ जुलै रोजी पारादीप बंदरावर पोहोचणार आहे.
प्रादेशिक तणाव कमी होत असतानाच या जहाजांची हालचाल सुरू झाली आहे. यापूर्वी, १८ जून रोजी अमेरिकेने प्रादेशिक संघर्ष कमी करण्यासाठी झालेल्या प्रारंभिक राजनैतिक यशानंतर होर्मुझ सामुद्रधुनीतील जहाजवाहतुकीवरील निर्बंध हटवले होते. त्यामुळे सुरक्षेच्या कारणास्तव अनेक महिन्यांपासून बाधित असलेली तेलवाहू जहाजांची वाहतूक पुन्हा सुरू होऊ शकली.
त्याच दिवशी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबत एका करारावर स्वाक्षरी केली. वृत्तांनुसार, या करारात तेहरानमधील उच्च संवर्धित युरेनियमचा साठा कमी करणे आणि काही निर्बंधांमध्ये शिथिलता देणे यासारख्या तरतुदींचा समावेश आहे. या निर्णयामुळे इराणी तेल निर्यातीचा मार्ग खुला झाला आणि जहाजवाहतुकीचा कॉरिडॉर पुन्हा सुरू होण्यास मदत झाली. त्यामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा साखळीला मोठा दिलासा मिळाला आहे.
भारत अजूनही मोठ्या प्रमाणावर आयात केलेल्या कच्च्या तेलावर अवलंबून असल्यामुळे या टँकरांचा सुरक्षित प्रवास निर्बाध सागरी ऊर्जा मार्गांचे महत्त्व अधोरेखित करतो. संवेदनशील आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रातून जाणाऱ्या जहाजांची आणि त्यावरील खलाशांची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी विविध यंत्रणांमध्ये सातत्याने समन्वय सुरू असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांनी पुन्हा एकदा स्पष्ट केले की, भारत सरकार देशाच्या सागरी हितसंबंधांचे संरक्षण करण्यासाठी सर्व संबंधित यंत्रणांसह सक्रियपणे काम करत असून, भारतीय खलाशी आणि ऊर्जा पुरवठा मार्गांची सुरक्षा ही सर्वोच्च प्राधान्याची बाब आहे.
